Sla links over

Hoofdinhoud

De veranderende rol van de zendingswerker

zendingswerker.jpgmaandag 26 september 2011 12:37

Behoren de traditionele modellen van een 'zendeling' niet tot een voorbije periode? Gaan zendingsorganisaties niet uit van een verouderd zendingsbeeld? Een paar punten ter overweging.

.

Onvoltooide taak

Bij alle veranderingen is er de onverminderde noodzaak tot 'deelname aan de onvoltooide taak van de wereldzending' (J. Verkuyl). De urgente aandacht voor zending in Nederland mag niet leiden tot verwaarlozing van de missionaire roeping elders. Training en uitzending van mensen naar elders blijven ook in de 21ste eeuw een heel belangrijk middel in de uitvoering van de missionaire opdracht. Wel zijn nieuwe en creatieve vormen nodig die beantwoorden aan de gewijzigde verhoudingen.

Traditioneel model voorbij

We beginnen ons te realiseren dat de traditionele modellen van 'zendeling' en 'zendingswerker' verouderd zijn. In het oude beeld ging zending van Noord naar Zuid, van rijk naar arm, vanuit de centra van de macht naar de marges, van boven naar beneden. De zendeling is nauw verweven met dit beeld en vertegenwoordigde de rijke wereld. Hij of zij droeg een buidel met geld en projecten mee en was in de ogen van de ontvangers verbonden met vooruitgang en techniek.

Zending vanuit het Zuiden

Vandaag zien we het omgekeerde gebeuren: de beweging gaat vooral van Zuid naar Noord, vanuit de marges naar de centra van de macht, van onderaf naar boven. De kerken van het Zuiden hebben doorgaans wel de missionaire visie en drive, maar het ontbreekt hen aan middelen en geld. Daardoor is het voor hen heel moeilijk, zo niet onmogelijk, om mensen uit te zenden naar traditioneel Westers model.

Zending en zwakheid

Toch vindt het Woord vanuit het Zuiden zijn weg. Migratiestromen die over de wereld gaan en de mobiliteit van de wereldsamenleving dragen het goede nieuws verder tot op de meest onverwachte plaatsen en momenten. De verspreiding van het christelijk geloof vindt vandaag vooral plaats buiten Westerse organisatiestructuren om. Dit is niet planmatig en oncontroleerbaar, overal waar de Geest mannen, vrouwen en kinderen als getuigen van Jezus brengt. Dat herinnert aan de vroege kerk. Petrus spreekt tot de verlamde bij de tempel: "Zilver of goud heb ik niet, maar wat ik heb geef ik u.” Het is dankzij het spontane getuigenis van berooide asielzoekers, dat de boodschap van de Gekruisigde Heer grenzen doorbreekt en het heidense Antiochië bereikt (Handelingen 11). Zending en menselijke zwakheid en kwetsbaarheid gaan vaak samen.

Gelijkwaardige partners

De verschuiving van het centrum van het wereldchristendom naar het Zuiden betekent dat kerken in het Noorden niet langer de donoren van kerken in het Zuiden zijn, maar gelijkwaardige partners. Dit heeft consequenties voor de structuren waarmee deze partnerrelaties vorm gegeven worden. Het betekent ook dat zendelingen anno 2010 een andere rol gaan vervullen. Welke trekken vertoont de 'zendeling' van de 21-ste eeuw? Is die hulpverlener en specialist, of meer verkenner en ambassadeur? Welke rol speelt het geld bij uitzending en 'in-zending'?

Nieuwe vormen van zending

Vaak blijven kerken en zendingsorganisaties om allerlei redenen nog uitgaan van een verouderd zendingsbeeld, waarbij ze hun eigen rol overschatten. Het wordt tijd om serieus ruimte te geven aan nieuwe vormen van zending, waarbij wij minder 'zendeling-middelpuntig' denken. Daarbij moeten we bedenken: de lokale gemeente is de draagster van de zending. Het 'zendingsveld' is overal. Er is vandaag vrijwel geen land ter wereld, of er is wel een gestalte van de gemeente van Christus.

Kortademige programma's

Realiseren wij ons voldoende hoe de partnerkerken elders tegen ons aankijken? Zij vragen zich af: zijn kerken en organisaties in het Noorden nog wel echt geïnteresseerd zijn in het samenwerken bij de vervulling van de missionaire opdracht? Of wordt er toegegeven aan de cultuur van management die naar de geest des tijds duurzame relaties reduceert tot kortademige programma's en projecten? Telkens opnieuw ervaren zij neopaternalistische trekken in het beleid van de partners en donoren. “Meer dan om nieuwe methoden en middelen die ons helpen om het Evangelie in de Latijns-Amerikaanse context te communiceren zijn wij verlegen om en nieuwe stijl van missionaire aanwezigheid op dit moment in de geschiedenis” (Samuel Escobar).

Wout van Laar
voormalig directeur van de Nederlandse Zendingsraad

Kernwoorden: Zending, zendeling, zendingswerker, zendingsgeschiedenis, evangelisatie

Labels
Kerk naar buiten > Zending > Trends

« Terug naar Home

Archief > 2011 > september