De afgelopen weken heb ik me op verschillende plekken in de wereld mogen begeven. Eerst in Singapore, waar we als nieuwe stuurgroep van de WEA Mission Commission bijeenkwamen. Daarna in Albanië tijdens de Hope4Europe Gathering en aansluitend de EEMA Roundtable. Graag neem ik je mee in een aantal observaties die ik mee naar huis nam.
Ik ben bemoedigd door de verschillende ontmoetingen en verrassende gesprekken. Hoewel de contexten heel verschillend waren, merkte ik dat dezelfde vragen steeds weer terugkwamen. Dwars door presentaties en ontmoetingen heen zag ik lijnen ontstaan die hielpen om scherper te zien waar God vandaag aan het werk is.
Leren kijken met andere ogen
Tijdens een van de ochtendsessies in Singapore sprak dr. Patrick Fung over het bekende verhaal van David en Goliath. Hij gaf daarbij een inzicht dat mij opnieuw aan het denken zette.
Vaak kijken we bij een uitdaging eerst naar wat we kennen en wat beschikbaar is. In het verhaal van David en Goliath betekent dat: het harnas van Saul. Er wordt geprobeerd David in dat harnas te laten passen, maar dat lukt niet. David is geen soldaat maar een herdersjongen. God heeft hem op een andere manier gevormd en voorbereid op deze confrontatie. Zijn training vond plaats op de velden, tussen de schapen. De middelen die God hem geeft zijn geen zwaard en geen harnas, maar een steen en een slinger.
De vraag is niet of Hij beweegt,
maar of wij het zien
Dit verhaal roept bij mij belangrijke vragen op. Herkennen wij de Davids van vandaag? Zien wij wat God aan het doen is buiten de bekende structuren en modellen die we in de afgelopen jaren hebben opgebouwd? En zijn we bereid daar ruimte aan te geven?
Tijdens één van de sessies schreef ik op: verander met wie je verbonden bent. We kijken zo gemakkelijk naar mensen met invloed, titels of bepaalde zichtbaarheid. Maar wat als God juist werkt door de Davids, de herdersjongens, van deze tijd? Door mensen die misschien (nog) niet op het podium staan, geen grote positie bekleden en buiten onze gebruikelijke netwerken vallen, maar wel een sleutelrol spelen in Zijn Koninkrijk?
Misschien moeten we ons eerst afvragen of we nog kijken op de plekken waar God de Davids van deze tijd vormt. Ik kreeg steeds sterker het gevoel dat we opnieuw moeten leren kijken. Dat God al iets nieuws aan het doen is, soms juist buiten de structuren die wij zo goed kennen. De vraag is niet of Hij beweegt, maar of wij het zien.
Nieuwe wijn vraagt nieuwe wijnzakken
Een ander thema dat in Albanië tijdens verschillende gesprekken telkens opnieuw naar voren kwam, was de les van Jezus in Matteüs 9 vers 17 over nieuwe wijn in nieuwe wijnzakken. Zijn we in staat om de nieuwe wijn die God geeft ook in nieuwe wijnzakken te doen? Of proberen we vooral nieuwe ontwikkelingen onder te brengen in bestaande systemen en structuren? Dit thema hoorde ik op uiteenlopende plekken terugkomen, met verschillende mensen en onafhankelijk van elkaar. Dat herken ik vaker als een manier waarop God spreekt: dezelfde boodschap die vanuit verschillende richtingen op je afkomt.
Van structuren naar relaties
De centrale vraag gedurende de week dat ik in Albanië was bij de Hope4Europe Gathering en de EEMA Roundtable, was eigenlijk heel simpel: wat is God aan het doen in, naar en vanuit Europa, en hoe kunnen we daarin beter samen optrekken?
Steeds weer kwam het gesprek terug op leren zien wat God al doet, in plaats van vooral bezig te zijn met wat wij denken dat er zou moeten gebeuren. Dat vraagt ook dat we eerlijk kijken naar de structuren die we hebben opgebouwd. Soms helpen ze ons vooruit, maar soms zijn we drukker met het in stand houden ervan dan met het volgen van wat God aan het doen is.
Gods missie wordt uiteindelijk niet gedragen door structuren, maar door mensen die samen optrekken, naar Gods stem luisteren en elkaar helpen onderscheiden waar Hij aan het werk is en daarbij aansluiten. De toekomst van missie in en buiten Europa ligt volgens mij niet in steeds nieuwe structuren, maar in relaties en wederzijds vertrouwen.
Onze taak is niet om alles te beheersen,
maar om beschikbaar te zijn
Beschikbaar zijn
Bij die beweging hoort ook een andere vorm van leiderschap. Een leiderschap dat meer gericht is op dienen, en minder op controle. En meer op luisteren is gericht, dan op antwoorden geven.
Meerdere keren kwam bij mij dezelfde gedachte terug: laat je ego achter bij de deur. Dat klinkt eenvoudig, maar misschien is het één van de lastigste opdrachten voor leiders. We willen graag richting geven, oplossingen aandragen en resultaten zien. Toch werd ik steeds opnieuw bepaald bij het besef dat wij niet de hoofdrolspelers zijn. God leidt. Zijn Geest verbindt. Onze taak is niet om alles te beheersen, maar om beschikbaar te zijn.
Ruimte voor verlies én vernieuwing
In een van de HopeLabs over missieparadigma’s ging het over verlies en nieuwe mogelijkheden die soms hand in hand gaan. Kunnen we loslaten wat was, zonder te ontkennen dat daar soms pijn bij hoort? Kunnen we naast mensen gaan zitten die rouwen om wat verloren is gegaan, terwijl we tegelijkertijd ruimte maken voor wat God nieuw wil doen? Ik denk dat daar een belangrijke uitdaging ligt voor de kerk in Nederland.
Verankerde hoop in een onzekere tijd
Tijdens Hope4Europe werden de ochtendoverdenkingen verzorgd door dr. Goodwill Shanna. Het beeld dat hij op de eerste ochtend deelde, is mij bijgebleven. Hij sprak over hoop als anker, of beter gezegd: verankerde hoop.
Wanneer een storm opsteekt, creëer je niet ineens een anker. Het anker is er al. Je laat het zakken en het is verbonden met een sterke ketting. Midden in de storm ontdek je waarop je werkelijk vertrouwt. Dat beeld bleef de rest van de week door mijn hoofd gaan. Waar ligt ons anker als kerk? Waar ligt mijn anker als leider? In onze ervaring, onze plannen, onze organisaties en systemen? Of in het karakter van God, de aanwezigheid van God, het Woord van God en Zijn doel? En hoe sterk is de ketting tussen mij en mijn anker?
Hoop is een persoon en Zijn naam is Jezus
Veel van wat jarenlang vanzelfsprekend leek, staat in onze wereld onder druk. Vertrouwen in instituties neemt af. Zekerheden verschuiven. Middelen worden schaarser. Ook binnen de kerk ervaren we meer onzekerheid over de toekomst. Toch hoorde ik in Albanië steeds weer een ander geluid over hoop. Een diepgewortelde hoop die niet rust op menselijke kracht of succes, maar op Jezus Christus. Niet gebaseerd op de vraag of onze plannen zullen slagen, maar op het vertrouwen in Degene die de toekomst draagt. Connie Duarte, co-general secretary van de EEA, verwoordde het mooi: "Hoop is niet zomaar een woord en ook niet slechts een concept. Hoop is een persoon en Zijn naam is Jezus."
Wat betekent dit voor Nederland?
Terwijl ik terugkijk op de gesprekken in Singapore en Albanië, blijft één vraag steeds nadrukkelijker naar voren komen: wat betekent dit voor ons in Nederland? Hoe vertalen we wereldwijde en Europese ontwikkelingen en inzichten naar onze lokale context? Hoe bouwen we aan gemeenschappen waarin hoop zichtbaar wordt en ruimte ontstaat voor wat God nu aan het doen is?
Op 6 november gaan we tijdens De Grote Opdracht Dag met deze en andere vragen aan de slag. Niet omdat ik de antwoorden heb meegenomen uit Singapore of Albanië, maar juist omdat ik teruggekomen ben met betere vragen. Vragen die ons helpen opnieuw te kijken, opnieuw te luisteren en misschien zelfs opnieuw te hopen. Ben jij erbij?