Jongeren en de Grote Opdracht: wat zien we gebeuren?

Aan tafel zaten vertegenwoordigers van THE SEND, Jeugd met een Opdracht, OMF, Agapè, Frontiers, CAMA Zending, HGJB, de Protestantse Kerk, Kerkpunt, Unie ABC, het Evangelisch College en MissieNederland. Daarmee kwam een breed spectrum van missionaire en kerkelijke organisaties bijeen, die vanuit verschillende achtergronden werken maar veel van dezelfde ontwikkelingen zien. Hoewel de meeste organisaties elkaar kennen, is er niet altijd vanzelfsprekend ruimte om gezamenlijk te reflecteren op ontwikkelingen die hen allemaal raken.

Een gedeelde observatie 

Hoewel de organisaties vanuit verschillende contexten werken, herkenden zij opvallend veel van dezelfde signalen. Op verschillende plekken zien zij jongeren die op zoek zijn naar richting, betekenis en een manier om hun geloof concreet vorm te geven. Dat sluit aan bij wat ook zichtbaar werd in de onlangs gepresenteerde Jeugdtrends 2026. Een van de trends beschrijft hoe jongeren in een tijd van grote keuzevrijheid juist verlangen naar richting en houvast. Niet alleen kennis over geloof, maar ook ontdekken hoe dat geloof handen en voeten krijgt in het dagelijks leven.

Ertoe doen 

Organisaties zien dat verlangen terug in verschillende keuzes die jongeren maken. Het uit zich bijvoorbeeld in belangstelling voor zending, evangelisatie, maatschappelijke betrokkenheid of inzet voor gerechtigheid. De vorm verschilt, maar de onderliggende vraag lijkt vaak dezelfde: hoe leef ik mijn geloof op een manier die ertoe doet?

Hoe voorkomen we dat de uitnodiging om deel te nemen aan Gods missie wordt ervaren als geestelijke druk?  

Enthousiasme én kritische vragen 

Het gesprek werd nadrukkelijk geen promotiebijeenkomst voor missionaire initiatieven. Er klonken ook kritische vragen. Wat gebeurt er wanneer jongeren geraakt worden tijdens een evenement, maar er daarna geen duidelijk vervolg is? Hoe voorkom je dat enthousiasme na enkele weken weer verdwijnt? Hoe blijven jongeren verbonden met een lokale geloofsgemeenschap? Hoe voorkomen we dat de uitnodiging om deel te nemen aan Gods missie wordt ervaren als geestelijke druk? Hoe doen we recht aan de rijkdom van verschillende tradities binnen de breedte van de kerk? En hoe verhouden landelijke bewegingen zich tot het plaatselijke jeugdwerk dat vaak al onder druk staat?

Discipelschap 

De waarde van evenementen of missionaire initiatieven als belangrijke ervaring in de geloofsontwikkeling van jongeren werd breed herkend. Verschillende deelnemers verwezen naar ervaringen waarin een conferentie, kamp of bijeenkomst bepalend was geweest voor hun eigen geloofsgroei. Maar er was ook het besef dat een evenement nooit een eindpunt kan zijn. Een deelnemer vatte het treffend samen: het gaat niet alleen om aanzetten, maar om meelopen.

In de gesprekken kwam daarom steeds opnieuw hetzelfde thema naar voren: discipelschap. Jongeren hebben niet alleen inspiratie nodig, maar ook mensen die hen helpen om hun verlangen vast te houden en daarin verder te groeien. Dat vraagt niet alleen iets van jeugdwerkers, maar van de hele geloofsgemeenschap.

Hoe nu verder? 

De eerste ontmoeting bleef niet zonder vervolg. Begin juli organiseerde THE SEND een tweede gesprek, ditmaal met organisaties die veel contact hebben met lokale kerken en jeugdwerkers. Daarbij waren naast MissieNederland onder andere Kerkpunt, Youth for Christ, HGJB, Unie ABC en VPE betrokken. 

In het gesprek stond deze vraag centraal: stel dat duizenden jongeren tijdens het grote evenement van THE SEND opnieuw worden uitgedaagd om een stap te zetten in het volgen van Jezus en Zijn missie, hoe zorgen we er dan voor dat dat verlangen landt in de praktijk van de lokale kerk?

Jongerenwerkers kunnen dit niet alleen 

Vrijwel iedereen aan tafel herkende de druk waaronder veel jeugdwerkers en vrijwilligers werken en hoeveel er van hen gevraagd wordt. Ook werd de kloof benoemd tussen wat men graag zou willen en wat er in de praktijk mogelijk is. Aan enthousiasme ontbreekt het meestal niet, wel aan tijd.

Daardoor ontstond al snel een andere vraag: hoe kunnen organisaties deze jeugdwerkers juist ontlasten en ondersteunen? Welke expertise kunnen zij delen? Welke materialen zijn er al beschikbaar? En hoe voorkomen we dat iedere kerk of organisatie opnieuw het wiel moet uitvinden?

Opvallend was hoe vaak het gesprek uiteindelijk terugkwam bij iets heel eenvoudigs. 

Concrete ideeën 

Het bleef niet bij het benoemen van uitdagingen. Er werden ook meerdere concrete ideeën gedeeld om jeugdwerkers en vrijwilligers te ondersteunen. Zo wordt gewerkt aan een webinar voor jeugdleiders en kerkelijke werkers, worden bestaande materialen en tools verzameld voor een nieuwe KerkenToolkit die geloofsgemeenschappen helpt jongeren actief te betrekken bij de Grote Opdracht en wordt verkend hoe kerken geholpen kunnen worden om jongeren beter te begeleiden wanneer zij missionaire stappen zetten. 

De kracht van persoonlijke relaties 

Opvallend was hoe vaak het gesprek uiteindelijk terugkwam bij iets heel eenvoudigs. Niet een nieuw programma of een nieuwe methode, maar persoonlijke relaties.

Verschillende deelnemers herkenden dat jongeren vaak niet in de eerste plaats behoefte hebben aan een nieuw traject, maar aan mensen die hen zien. Mentoren, buddy’s, geestelijke vaders en moeders, betrokken gemeenteleden die vragen stellen, meeleven en helpen om een verlangen vast te houden en om te onderscheiden wat God aan het doen is in hun leven.

Juist daarin ligt een enorme kracht van de lokale kerk: een eenvoudige vraag na de dienst. Een maandelijkse kop koffie. Een gemeentelid dat zegt: "Vertel eens, hoe gaat het met datgene waarvan je zei dat God je daarin riep?" Vaak zijn het juist deze kleine, duurzame contacten die het verschil maken.

Samen Jong 

Deze inzichten sluiten ook mooi aan bij een aantal kernwaarden van Samen Jong. Denk aan kernwaarden als Jongeren verantwoordelijkheid geven en Beste buren zijn voor wijk en wereld. Jongeren groeien niet alleen door activiteiten voor hen te organiseren, maar juist wanneer zij verantwoordelijkheid krijgen en volwaardig deel uitmaken van de geloofsgemeenschap. Dat vraagt om investeren in betekenisvolle relaties tussen generaties.

Een gesprek dat doorgaat 

De gesprekken gingen uiteindelijk over veel meer dan het betrekken van jongeren bij Gods missie. Ze raakten aan grotere vragen: hoe begeleiden we jongeren in hun geloof? Wat vraagt dat van kerken? En hoe kunnen organisaties daarin samen optrekken? 

Juist in dit soort gesprekken komt de kracht van de alliantie naar voren. Organisaties uit verschillende netwerken en tradities ontdekken dat zij vergelijkbare ontwikkelingen zien en met dezelfde vragen worstelen. Daaruit ontstaan niet alleen nieuwe contacten, maar ook concrete samenwerking en initiatieven die gezamenlijk worden opgepakt.

Gezamenlijk verlangen 

En misschien nog belangrijker: er groeit een gezamenlijk verlangen om aan te sluiten bij wat God al in jongeren aan het doen is, en samen met hen te zoeken naar een duurzame vorm van betrokkenheid in Zijn missie. Het gezamenlijke verlangen biedt daarnaast ook ruimte om verschillen in taal, stijl en traditie bespreekbaar te maken. In de gesprekken ontmoetten organisaties uit uiteenlopende kerkelijke contexten elkaar, van gereformeerd tot charismatisch. Dat leidde niet alleen tot meer wederzijds begrip, maar ook tot waardevolle gesprekken waarbij scherpe vragen hielpen om elkaar beter te verstaan.  

De komende maanden krijgt dit gesprek op verschillende manieren een vervolg. Via bijeenkomsten voor jeugd- en kerkleiders, gesprekken tussen organisaties en andere initiatieven zoals het grote event van THE SEND. Ook op de Grote Opdracht-dag van MissieNederland op 6 november maken we ruimte voor dit gesprek.

Niet omdat één evenement of organisatie dé oplossing biedt. Maar omdat steeds meer mensen ingaan op de uitnodiging van Jezus en ontdekken dat Zijn opdracht te groot en te mooi is om alleen op te pakken.