Sla links over

Hoofdinhoud

Liederen kiezen

Liederen kiezenmaandag 12 september 2011 16:06

Hoe kies je liederen? Dat is bepaald niet eenvoudig. Het vergt kennis van liederen en melodieën en het is nodig dat je benul hebt van je eigen liturgie.

Bij het kiezen van liederen zul je op de hoogte moeten zijn van de mogelijkheden: van liederen en liedculturen. Veel voorgangers en predikanten zijn niet muzikaal. De ervaring leert dat ze bij het kiezen van een nieuw lied vooral op de tekst letten en niet op de melodie. Resultaat: een volstrekt onzingbaar lied. Onzingbaar kan dan van alles betekenen: de gemeente kent het niet, de musicus weet niet hoe hij of zij het moet spelen of de melodie is niet geschikt voor samenzang. Dergelijke gevallen pleiten voor samenwerking: tussen voorganger en musici en wellicht ook betrokken, (enigszins) muzikale gemeenteleden, met een pastoraal hart. Mensen, die de gemeente kennen.

Liturgie

In de tweede plaats is het nodig om na te denken over de plaats van het lied in de dienst. Kort gezegd: wanneer zing je wat? Dat heeft ook te maken met de liturgie van je gemeente. Ken je een reformatorische of oecumenische orde van dienst? Of een evangelische? Waar past wat? Het zal duidelijk zijn dat je meestal niet eindigt met een treurig lied. Je eindigt niet met het zingen van Gezang 40:1 uit het liedboek der kerken, een lied over Jona, die zich vertwijfeld afvraagt (in de buik van de vis) of God zijn God nog wil zijn. Ik heb het lied überhaupt nog nooit gezongen in een kerkdienst en moet altijd grinniken om vers 7: ‘zie mij weer aan, zie ’t zeewier om mijn slapen…’

Bijbelliederen

Het is duidelijk: liederen kies je niet ‘zomaar’. Vaak zoekt de voorganger of dominee een versje bij een tekst of bijbelverhaal. Er zijn gelukkig nogal wat ‘bijbelliederen’ in omloop en dus is het niet zo moeilijk een ‘passend’ lied te vinden. Toch kan het al snel iets krijgen van: tekstje, liedje, tekstje, liedje. Het liedje is dan niet meer dan een herhaling van wat je pas gelezen hebt. Kan het ook anders? Een moment van stilte misschien, een muzikale ‘meditatie’ of een lied dat meer een reactie is op wat je net gelezen hebt?

Een voorbeeld. Onlangs moest ik preken over de roeping van Elisa. De hele dienst had als thema ‘in de voetsporen van Jezus gaan’, het jaarthema van de gemeente. De evangelielezing ging over wat het kost om Hem te volgen. Wat zing je na 1 Koningen 19? Een passend lied in het liedboek is niet te vinden. Ik koos uiteindelijk voor: ‘Zoek eerst het Koninkrijk van God en Zijn gerechtigheid- en al het andere krijgt u bovendien’. Elisa wil namelijk eerst afscheid nemen van zijn familie. Is hij bereid zijn schepen te verbranden? Uiteindelijk slacht hij zijn ossen en kiest voor het profetenambt. Het lied vormde meteen een bruggetje naar de evangelielezing. Wat mij betreft zing je dit lied op deze plek niet uitbundig in canon, maar verstilder, zodat werkelijk doordringt hoe heftig het thema is.

Nynke Dijkstra – Algra.
Lid denktank eredienst

Overgenomen uit IDEA 1-2008 (nu IDEAZ), magazine van MissieNederland over missionaire gemeenteopbouw. Kijk op www.missienederland.nl/ideaz voor een abonnement. 

Kernwoorden: Lied, liederen, liturgie, muziek, zondagmorgendienst, dienst

Labels
Gemeenteopbouw > Praktische organisatie > Kerkdienst

« Terug naar Home

Archief > 2011 > september