Sla links over

Hoofdinhoud

Discipelschap en triades

Discipelschap en triadesmaandag 12 september 2011 14:20

Triades kunnen een grote bijdrage leveren aan discipelschapsvorming in een gemeente. Tot die conclusie komen Mark en Jacolien van den Steenhoven in hun onderzoek naar discipelschap.

Mark en Jacolien van den Steenhoven onderzochten in het kader van hun opleiding Godsdienst Pastoraal Werk (GPW) het discipelschapsproces in vijf gemeenten en de methode van triades uitgelegd door Greg Ogden. Hun onderzoeksvraag was of triades een bijdrage kunnen leveren binnen Crossroads Rotterdam, een internationale evangelische gemeente.

Bezoekersaantal

Eén van de eerste vragen die mensen aan nieuwe gemeenschappen, maar ook aan bestaande kerken stellen is: hoeveel bezoekers hebben jullie? Daar is op zich niet zo veel mis mee, maar het risico bestaat wel dat we ons focussen op het bezoekersaantal, terwijl Jezus het niet over bezoekers heeft, maar over volgelingen. Zijn opdracht luidt: “Maak discipelen!”

Wat is een triade?

Greg Ogden schrijft in zijn boek ‘Discipelschap met impact’ dat het belangrijk is om voor discipelschapstraining een vorm te kiezen waarbinnen de relatie een grote rol speelt. Dit in tegenstelling tot een programmagerichte benadering waarbij deelnemers gedurende een aantal dagen of weken een cursus doorlopen. Het hebben van waardevolle relaties is een noodzakelijke voorwaarde voor geestelijke groei.1 Deze relaties ontwikkelen zich alleen in een veilige omgeving. Binnen een dergelijke sfeer verbinden gelovigen zich aan elkaar en praten ze over waar ze in hun geestelijk leven tegenaan lopen. Ze openen hun hart voor God en elkaar en dat zorgt ervoor dat de Heilige Geest verandering tot stand kan brengen. Dit transformatieproces vindt volgens Ogden het beste plaats in een groepje van drie of vier mensen (triade of quad) dat wekelijks of om de week bij elkaar komt. Bij deze groepsgrootte is de kans dat intimiteit, transparantie en vertrouwen aanwezig zijn het grootst. Jezus koos twaalf discipelen om zijn leven mee te delen. Een aantal keren nam hij Petrus, Jacobus en Johannes apart. We weten niet in hoeverre deze mannen meer veranderd zijn dan de anderen, maar het is wel opvallend dat Jezus deze kleine groep uitkoos.

Ingrediënten voor discipelschap

Hieronder gaan we in op de ingrediënten die volgens Ogden noodzakelijk zijn om in een triade tot discipelschap te komen. Allereerst is vertrouwen belangrijk. De mate waarin we anderen in ons leven toelaten, is de mate waarin we de Heilige Geest uitnodigen om ons heel te maken.2 Om die vertrouwelijke setting te creëren is het van belang dat de deelnemers elkaar bemoedigen, ondersteunen, naar elkaar luisteren, helpen bij het verstaan van Gods leiding en elkaar hun zonden belijden, zodat ze heling kunnen ontvangen.3

Een tweede ingrediënt is de waarheid van Gods Woord. Om te groeien naar het beeld van Jezus Christus is het belangrijk om kennis te hebben van de inhoud van de Bijbel, zodat (nieuwe) volgelingen leren wat het betekent om discipel van Jezus te zijn. Paulus schrijft in 2 Timoteüs 3:16 wat het belang is van de Bijbel: “…om onderricht te geven, dwalingen en fouten te weerleggen, en op te voeden tot een deugdzaam leven.” Het gaat hierbij niet alleen maar om kennis van feiten, maar ook om het kennen van een nieuwe realiteit.4 Je leert om zaken te zien vanuit Gods perspectief.

Wederzijdse verantwoordelijkheid is een derde ingrediënt. Dit is te omschrijven als een vrijwillig besluit om bepaalde afspraken na te komen en een evaluatie door anderen te ondergaan.5 Verantwoording afleggen is de kern van discipel-zijn aangezien een volgeling onder autoriteit staat. Jezus zei: “Wie achter mij aan wil komen, moet zichzelf verloochenen en dagelijks zijn kruis op zich nemen en mij volgen.” De manier om hier serieus mee om te gaan is om te oefenen in het onder autoriteit staan in onze relaties met andere gelovigen.

Vermenigvuldiging

Vermenigvuldiging is een belangrijk aspect van discipelschap aangezien dit onderdeel is van de grote opdracht. Vermenigvuldiging vindt plaats als discipelen op hun beurt anderen leren om Jezus te volgen. Zo ontstaat er een beweging van volgelingen die zich als een olievlek uitbreidt. Ogden zegt zelfs dat we geen echte volgelingen hebben ‘gemaakt’ als zij alleen geestelijk zijn gegroeid naar het beeld van Christus zonder dat zij op hun beurt anderen weer tot discipel maken.6 Onze manier van training is beïnvloed door de onuitgesproken assumptie dat het Paulus-Timoteüs-model het universele bijbelse model is. Deze vorm wordt gekenmerkt door de leraar-leerling-relatie: een geestelijk volwassene die een geestelijk minder volwassene op weg helpt. Een van de nadelen van deze één-op-één-methode is dat er een kleine kans is dat die ene discipel zich vermenigvuldigt.7 Dit in tegenstelling tot triades of quads, waarbij de groep zich na enige tijd kan vermenigvuldigen door te splitsen en andere mensen uit te nodigen.

Discipelschap in gemeenten

Voor ons onderzoek naar discipelschapsvorming en de methode van triades benaderden we vijf kerken die de laatste jaren een behoorlijke groei doormaakten of ervaring hebben met drietallen. Opvallend is dat in de visie van deze gemeenten het volgen van Jezus expliciet naar voren komt. Discipelschap is voor hen core business. Echter, als we kijken naar de uitwerking daarvan concluderen we dat geen van deze kerken een duidelijk traject voor volwassenen heeft. Ze omschrijven geen van allen een duidelijk proces hoe mensen nadat ze tot geloof zijn gekomen kunnen groeien in het volgen van Jezus. Eén gemeente heeft wel een dergelijk traject voor jongeren tot achttien jaar.

Dit betekent echter niet dat er in deze gemeenten niks gebeurt met discipelschap. In elke gemeente is een belangrijke rol weggelegd voor kleine groepen die vooral relatiegericht zijn. Bestudering van de Bijbel of een geestelijk boek speelt tijdens deze bijeenkomsten een duidelijke rol, maar ontmoeting, zorg, bemoediging en gebed voor elkaar zijn het belangrijkste.

Naast kleine groepen bieden vier van de vijf kerken een extra programma en of themagerichte cursussen aan voor verder bijbels onderwijs of verdieping. Opvallend is dat dit vooral programmatische benaderingen zijn. Ook bieden vier gemeenten extra gespreksgroepen aan gericht op herstel, zoals een twaalf-stappen-herstelprogramma of lotgenotenkringen met pastorale thema’s. Bij alle gemeenten is er weinig tot geen sprake van vermenigvuldiging van discipelen. Het verlangen is er wel en soms wordt dit meegenomen in een training voor leiders van kleine groepen. Maar het blijkt moeilijk te zijn om mensen te motiveren om anderen te trainen in het volgen van Jezus.

Opmerkelijk is dat vier van de vijf ondervraagde kerken bezig zijn om discipelschap duidelijker vorm te geven. Ze zoeken nog welke vorm het beste past, een training of kleine groepen. Twee gemeenten hebben een proef gedaan met triades; de ervaringen zijn positief.

Onze conclusie is dat triades een grote bijdrage kunnen leveren om discipelschap binnen gemeenten op een hoger plan te brengen. De persoonlijke relaties bevorderen de geestelijke groei van (jong) gelovigen en ook de kans op vermenigvuldiging van volgelingen is groter dan bij het aanbieden van alleen programma’s.

Mark en Jacolien van den Steenhoven
De auteurs voerden het onderzoek uit in het kader van de afronding van hun opleiding Godsdienst Pastoraal Werk (GPW) aan de Christelijke Hogeschool Ede (CHE). Hun onderzoeksvraag was of triades een bijdrage kunnen leveren binnen Crossroads Rotterdam, een internationale evangelische gemeente. Mark is inmiddels werkzaam voor Crossroads Rotterdam en Jacolien voor Stichting Timon en Centrum voor Pastorale Counseling (CPC).
Geïnteresseerden kunnen het verslag van het afstudeerproject digitaal toegestuurd krijgen door een mail te sturen naar mark@stepping-stones.nl

Overgenomen uit IDEA 1-2009, magazine over missionaire gemeenteopbouw van de Evangelische Alliantie.

1 Zie ook Cloud en Townsend, Hoe mensen groeien naar volwassenheid , (Hoogblokland: Koinonia, 2002).
2 Ogden, G., Transforming discipleship, making disciples a few at a time, (DownersGrove: InterVarsity Press, 2003) p.154
3 Kol. 3:12-14, 1 Kor. 12:26, Jak. 5:16 en Ogden, Transforming discipleship, p.156
4 Idem. P. 163
5 Idem. P. 168
6 Idem. P.17
7 Idem. P. 140-142

Kernwoorden: Discipelschap, discipel, onderwijs, kleine groep, triade

Labels
Geestelijk leven > Discipelschap > Methoden

« Terug naar Home

Archief > 2011 > september