Sla links over

Hoofdinhoud

Wat moet ik doen met moeilijke mensen?

moeilijk.jpgmaandag 19 december 2011 16:20

Een Gemeente Groei Groep (huiskring) is leuk. Maar soms kan het minder leuk worden. Bijvoorbeeld als je iemand in je groep hebt die op een geweldige manier een stoorzender is voor een goed gesprek.

Je wilt niet onaardig zijn, je wilt iemand niet het zwijgen opleggen. Maar dan ontdek je, dat er de volgende keer aanzienlijk minder mensen zijn. Mensen haken af en raken ontmoedigd. Gefrustreerd. Als je problemen met moeilijke mensen niet oplost, dan lost het probleem zich op een heel andere manier op… Er moét dus iets gebeuren. Maar wat? Laten we een paar denkbeeldige situaties beschrijven en een paar suggesties geven.

Piet de Prater

Neem nu bijvoorbeeld Piet. Hij houdt van de Here Jezus, weet veel van de Bijbel. En Piet praat graag. Dus vindt hij, dat hij iedereen in de groep moet vertellen hoe het zit. Op elke vraag springt hij gelijk in met het perfecte antwoord. Niemand anders hoeft zijn mond open te doen: Piet zal het wel vertellen. Wat Piet niet in de gaten heeft is, dat hij de andere groepsleden op de zenuwen werkt. Vooral de twijfelende randkerkelijke op de kring haakt af. Als je nu niets doet, zal die zeker de volgende keer niet aanwezig zijn. Hoe los je het probleem met Piet op?

1: Reageer positief op Piet. Val hem in de rede, maar doe het liefdevol. Zeg: “Piet, bedankt voor je inbreng. Jij hebt een heleboel zaken al helder voor ogen. Maar ik ben benieuwd, hoe de anderen in de groep er tegenaan kijken.”

2: Als je naast hem zit, kun je je hand op zijn knie leggen en daarmee aangeven: “Stop maar, Piet: nu even iemand anders.” Of anders kun je je hand opheffen met een gebaar van “Ho maar even, Piet.”

3: Aan het einde van de avond neem je Piet apart en praat met hem. Je bevestigt hem in zijn kennis, maar wijst erop, dat juist het principe van de ‘gezamenlijke zoektocht’ niet tot zijn recht komt, als hij steeds al de pasklare antwoorden geeft. Vraag hem om zijn hulp en medewerking, door juist niet te reageren en zo anderen optimaal de kans te geven mee te denken.

Minnie de Minne

De tegenpool van Piet is Minnie. Minnie denkt te min over zichzelf. Ze loopt rond met enorme minderwaardigheidscomplexen. Ze zal dus ook haar mond niet opendoen in de kring: wat zou haar mening nu waard kunnen zijn? Daarom is ze stil. Muisstil. De groep zal Minnie veel minder als een probleem ervaren. Ze is immers rustig. Maar voor gastgezin en assistenten is het de vraag: hoe helpen we Minnie om voluit mee te kunnen doen in de groep? Omdat het probleem diep in Minnie zelf zit, is er geen snelle en eenvoudige oplossing. Het diepste geheim is ongetwijfeld: liefde en waardering. Laat Minnie elke keer weer ervaren, dat jullie blij met haar zijn en het fijn vinden dat ze erbij is. Als ze iets zegt in de groep, moedig het dan aan, bevestig haar in wat ze zegt. Normaal gesproken kun je ‘stille’ mensen aanmoedigen, door gericht aan hen vragen te stellen: ‘Minnie, wat vind jij van wat Piet zojuist gezegd heeft?’ Maar juist bij Minnie kan dat ook averechts werken. Ze slaat nog meer dicht, weet niet wat te zeggen en wordt bevestigd in dat afschuwelijke gevoel, dat zij nu eenmaal niets zinnigs te zeggen heeft. Voorzichtig dus. Gun het mensen als Minnie om maar heel stilletjes erbij te zitten en heel langzaam (maar ook zeker) te ontdooien.

Joas Gelijk

Dan hebben we Joas. Joas komt niet uit de eigen gemeente, maar hij hoorde van de kring en natuurlijk is hij ook welkom. Op de avond blijkt, dat Joas Jehova’s Getuige is. Op zich is dat natuurlijk een zaak voor hemzelf. Maar de hele avond valt hij in de rede en probeert de specifieke onderwerpen van de Jehova’s getuigen op tafel te krijgen. Om de vijf minuten komt hij met een volgend item: Ja, maar Jezus ís niet God, want er is maar één God. En vijf minuten later: Je bent ziek geweest... maar zou je dan ook een bloedtransfusie hebben toegelaten? De Bijbel zegt dat het verboden is bloed tot je te nemen. Enzovoort.

Age de Nieuwe

In ditzelfde rijtje kun je ook Age noemen, want hij is helemaal gegrepen door de New Age-beweging. Als iemand over zijn probleem vertelt, springt Age er gelijk in: Ja maar, dat is je karma, dat moet je gewoon aanvaarden. Of bij een tekst over de opstanding: Nee, hoor, ik geloof in reïncarnatie, enzovoort. Ook hier: om de vijf minuten een zijweg.

Wat zou je kunnen doen?

1. Geef Joas en Age ‘gezonde ruimte’ om hun visie te delen in de groep. Ook zij mogen hun verhaal kwijt.
2. Behandel hen verder net als de andere leden van de groep. Worden ze te dominant, kijk dan nog even naar de manier, waarop we Piet probeerden te helpen.
3 Als het duidelijk is, dat Joas of Age de Gemeente Groei Groep -avond wil gebruiken als een soort ‘evangelisatieactiviteit’ voor hun eigen gelijk dan kan het nodig zijn, dat je ze daarop aanspreekt: ‘Beste Joas/Age. We begrijpen dat deze onderwerpen voor jullie heel belangrijk zijn. De Jehova’s Getuigen/de New Age beweging betekenen/betekent veel voor jullie, maar als leden van de kring willen we ons richten op wat er in dít programma gezegd wordt en daarover met elkaar open nadenken. Zullen we daarom na afloop van de bijeenkomst tijd nemen om nog eens persoonlijk over de onderwerpen door te spreken, die je nu aan de orde stelt?’ In het gesprek na afloop kun je ze erop wijzen, dat het niet juist is de GGG als hun ‘zendingsterrein’ te beschouwen. Ze mogen er best zijn, mét hun visie en mening, maar zullen ook oprecht naar de anderen én naar de gelezen schriftgedeeltes uit de Bijbel moeten willen luisteren.

Hulpsinterklaas

We zouden nog wel even door kunnen gaan met het benoemen van verschillende ‘types’, die je op de GGG (en overal elders) kunt tegenkomen:
Hans Hulpsinterklaas weet het altijd net iets beter dan de gespreksleider.
Bert Bekeerd probeert iedereen tot zíjn standpunt te bekeren.
Guus Grapjas haalt iedere spanning van tafel door een relativerende opmerking: soms heel nuttig, handig en gezond, maar soms ook net helemaal fout.
Ellen Geleerd heeft nogal wat theologische boekjes gelezen en vindt de kring te oppervlakkig. Kees Afstand zit met z’n armen over elkaar aan te horen, gromt af en toe wat en geeft non-verbaal aan het allemaal maar niks te vinden. En zo kunnen we doorgaan.

Wat zit er achter die houding?

Vaak zijn mensen vooral de eerste of tweede avond heel heftig over ‘hun’ items of meningen. Het is alsof ze hun ‘stokpaardjes’ moeten berijden. Wat zit er achter die vechtlustige houding van ze? Het is haast een ‘sport’ om achter de buitenkant van mensen te komen en te ontdekken, wie ze werkelijk zijn en wat ze werkelijk denken, want vaak gaat het ook maar om een ‘houding’. Het is vaak een verbergen van de eigen onzekerheid.
Liefdevolle correctie kan tot resultaat hebben, dat ze na een paar bijeenkomsten veel meer durven te ontspannen en open bloeien, ook voor wat anderen te zeggen hebben. Nu durven ze ook meer ‘echt’ te zijn en komen niet langer alleen met hun meningen en gelijk, maar ook met hun twijfels. Het wordt weer een gezamenlijke zoektocht op de kring.
Het kan echter nodig zijn, mensen van de groep te verwijderen. Bijvoorbeeld als ze voor geen rede vatbaar zijn of als ze andere mensen ‘meeslepen’ in hun visies en naar hun samenkomsten. Pijnlijk en moeilijk, maar ook noodzakelijk!

Psychische problemen

Minstens net zo moeilijk kan het zijn met mensen, die psychische stoornissen hebben. Wat willen we ‘zuinig’ op ze zijn, maar wat kunnen ze de draagkracht van een groep beproeven. Belangrijk is het om je te realiseren, dat iemand die voor psychische problemen in behandeling is, toch heel goed in een Gemeente Groei Groep kan meedraaien. De groep moet echter niet gaan proberen, om de therapie ‘over’ te doen. Ook moet je uitkijken voor ‘slachtoffergedrag’, waarbij de persoon met psychische moeilijkheden voortdurend de groep uitdaagt, om hem of haar te ‘redden’. Ook in deze situaties geldt wat voor Joas en Age gezegd werd: het zou fantastisch zijn als mensen met psychische problemen een ontspannen plekje in de groep vinden. Dat heb ik ook meegemaakt. De groep herkende het probleem en besloot om samen de betreffende persoon ‘in liefde te dragen’. Voor deze persoon was het een geweldige zegen om in de groep een plekje te vinden: letterlijk en figuurlijk was het ‘heilzaam’. Maar de situatie kan ook anders zijn en dan moet toch de pijnlijke beslissing genomen worden iemand uit de groep te weren. Met name bij zwaardere psychiatrische klachten kan het de draagkracht van de groep te boven gaan en zullen mensen niet in de kring mee kunnen draaien.

We laten niemand ‘zwemmen’

Heel belangrijk als men iemand uit de groep weert (om welke reden dan ook) is, dat er wel persoonlijk contact blijft. Het is goed dergelijke situaties te melden op de toerustingavonden en de predikant om steun te vragen. Misschien kunt u zelf regelmatig met de betreffende persoon een gesprek voeren. Anders kan het door een ambtsdrager, een ander gemeentelid of door de hulpverlening. Let op, dat je nooit iemand ‘afwijst en laat vallen’. Dat iemand niet in een groepsproces mee kan komen wil niet zeggen, dat die persoon niet kostbaar en belangrijk is voor God! Probeer dus altijd ook zo iemand een plekje te bieden, waar hij of zij veilig is.

Ds. Hans Esbach
Hoofdstuk 17 uit Kleine groepen grote kansen. Handboek voor Gemeente-Groei-Groepen

Kernwoorden: Moeilijke mensen, huiskring, kring, kringleider, huisgroep, gemeente groei groep, kringleider

Labels
Gemeenteopbouw > Praktische organisatie > Kleine groepen

« Terug naar Home

Archief > 2011 > december