Sla links over

Hoofdinhoud

Nieuwe leiderschapsstijl cruciaal voor missionair werk

vrijdag 23 december 2011 10:56

Als het eropaan komt kiezen we eerder voor het bekende dan dat we gaan voor nieuwe dingen. Als we daar niet mee afrekenen, zal het nooit wat worden met missionair werk in Nederland.

We leven in roerige tijden die hun effect hebben op de kerk. De kerk loopt leger en leger en de groei die er is komt voor het grootste deel door de ‘circulatie van heiligen’. We steken onze eigen en elkaars koppen in het zand of staren ons blind op de slechte tijd waarin we leven. Is het allemaal zo slecht? Kunnen we alleen maar achteruitboeren in de geestelijke crisis van de postmoderne (ieder heeft zijn gelijk), postchristelijke (de kerk speelt slechts een rol in de marge) en seculiere (we zijn van God los) tijd?

Dynamiek

In hun boek On the verge – a journey into the apostolic future of the church1 vliegen Alan Hirsh en Dave Ferguson het anders aan. Zij zien juist mogelijkheden in de andere positie van de kerk vandaag de dag. Ze schetsen hoe de eerste christenen zich ontwikkelden van een missionaire groep, een beweging, een structuur, een instituut, tot een hiërarchisch verband. Hiermee verdween langzaam het organische leven en de spontane dynamiek die juist zo kenmerkend en krachtig was in de eerste gemeente. Met grote stappen geven zij vervolgens aan dat juist onze nieuwe rol (van kleiner in de marge) de kansen geeft om weer naar de kracht van het begin terug te keren. Terug naar de kerk in eigen omgeving (in plaats van alles op één locatie), naar spontane initiatieven van alle gelovigen (in plaats van een paar mensen die alles volgens vaste patronen organiseren), naar toerusten om vervolgens uit te zenden in vrijheid (in plaats van programmeren om bij ons te komen).

Bezorgd

Vanuit mijn eigen ervaring als predikant, trainer van kerkleiders en sinds vorig jaar kartrekker van een gemeentestichtend project in Wageningen ken ik de spanning van kiezen voor vernieuwing. Wat is onze ziel toch bezorgd als zaken anders lopen dan wij gewend zijn? Waarom vrees ik als er iets nieuws op mijn pad komt dat ik niet ken? Ja, ook ik ga elke zondag het liefst op mijn eigen plekje in de kerkzaal zitten en ik baal ervan. Maar het is afgelopen. Ik geloof niet meer in het zoeken van mijn zekerheid in vormen en patronen uit het verleden. Eerdere Opwekkingsbewegingen? Ja, ter inspiratie en lering, maar ik ga voor nieuwe dingen in een nieuwe tijd, omdat God een God van vernieuwing is.2 Als we ons huidige referentiekader als uitgangspunt blijven nemen voor de toekomst is het echt slechts aanpassing in plaats van vernieuwing en daarmee maken we niet de meters die nodig zijn.

Hirsch en Ferguson pleiten voor een nieuwe leiderschapsstijl om het missionaire elan van de kerk terug te krijgen. Drie kenmerken:

1. Loop als leider voorop in plaats van achteraan

In 1 Korintiërs 4: 16-17 roept Paulus iedereen op om hem na te volgen. Wat een zelfbewustzijn vanuit de eigen navolging van Jezus. Het is interessant dat juist de jongere generatie momenteel behoefte heeft aan leiderschap dat gedragen wordt door een inspirerend leven. Durven we het als predikanten, kerkenraden en leidinggevende teams aan om deze rol op ons te nemen? Zou iemand mij na willen volgen en waarom?

2. Ga als leider voor nieuwsgierigheid, niet voor zekerheid

In Romeinen 15: 20-21 schrijft Paulus dat hij er een eer in heeft gesteld het evangelie van Christus niet op plaatsen te verkondigen waar Hij al bekend was: Het is zaak om constant op zoek te zijn naar waar God bezig is en dan bij Hem aan te sluiten. We moeten niet blijven hangen in de ‘rode oceaan (van het bloed)’, waar we elkaar als kerken bevechten in de strijd om nieuwe leden. Nee, we moeten onze eigen drempel over om in de ‘blauwe oceaan’ die mensen op te zoeken die zelf nooit bij ons zullen komen. Zijn wij daar enthousiast over? Zoek ik dan nieuwe antwoorden op nieuwe vragen?

3. Leid met een ‘Ja!’ en vraag pas later: ‘Hoe?’

In Matteüs 14: 27-31 roept Jezus Zijn leerlingen op om niet bang te zijn als Hij in een onstuimige zee over het water loopt. Als Petrus de smaak te pakken krijgt en Jezus vraagt hem uit te nodigen ook op het water te stappen, zegt Jezus: “Kom!” Zou Jezus vandaag ook niet zoeken naar zulke onbezonnen acties zonder projectplan? We denken teveel na vanuit wat voor ons bekend is, onze structuren, programma’s, wijzen van werken en besluiten dan of iets wel of niet kan. Doe eens gek en doe het helemaal anders! Vertrouw dat God bij machte is om ons te dragen, te leiden en eventueel te corrigeren. Stimuleer creatief geestelijk ondernemerschap bij je gemeenteleden. Juist in ‘onmogelijke’ dingen komt Zijn kracht naar voren. Het is Zijn missie en Hij is Mans genoeg om daar zorg voor te dragen. Durven wij onszelf en onze mensen hiertoe uit te dagen, ook als onze systemen doorkruist worden? Waarom wel/niet?

Jaap Ketelaar
Gemeentepredikant in Wageningen en coach in leiderschapsontwikkeling van xpand.

Overgenomen uit IDEA 3-2011 (nu IDEAZ), magazine van MissieNederland over missionaire gemeenteopbouw. Kijk op www.missienederland.nl/ideaz voor een abonnement.

Kernwoorden: Leiderschap, vernieuwing, verandering, kerk in de marge, missionair

1 Hirsch, Allen and Dave Ferguson, On the verge – a journey into the apostolic future of the church, Grand Rapids –Michigan, Zondervan, 2011
2 Jesaja 43: 19; Handelingen 11: 17

Labels
Gemeenteopbouw > Vernieuwing/verandering > Visie en beleid

« Terug naar Home

Archief > 2011 > december