Sla links over

Hoofdinhoud

Aantal keer gelezen358

Ontdekken en trainen van gezond leiderschap

We leven in een tijd waarin op alle niveaus goed leiderschap verwacht wordt. De vraag is alleen: waar zijn de leiders?

Leiderschappotentieel

Leiderschap is een talent dat iemand meekrijgt en in meer of mindere mate ontwikkelt. Iedereen heeft het talent om zichzelf leiding te geven en is daar ook verantwoordelijk voor. Sommigen zijn goed om projecten te leiden, anderen om teams aan te sturen, anderen om één op één mensen leiding te geven als mentoren, en weer anderen om hele organisaties te leiden. Maar enkele van de volgende eigenschappen zijn altijd in de kern aanwezig als er sprake is van leiderschappotentieel.

1. De wil om richting te geven en verantwoordelijkheid te nemen (Matteüs 21).
2. De vaardigheid om mensen aan te trekken en ze te motiveren om mee te gaan (Johannes 10).
3. De actieve instelling om vorm te willen geven aan een organisatie (Spreuken 24).
4. Het verlangen om een visie te communiceren en anderen aan te moedigen op te staan en in beweging te komen (Handelingen 1).

Voorwaarden

Een van de grote kerkvaders, ‘Benedictus van Nursia’ leefde in 400 na Chr. Hij wordt ook wel de ‘Vader van Europa’ genoemd, omdat door middel van zijn beweging in duizenden kloosters over heel Europa het evangelie werd verkondigd en voorgeleefd. Hij gaf drie voorwaarden aan voor leidinggevenden:

1. Aanbidding
Een christelijk leider is sterk in aanbidding en zal altijd anderen aansteken om de grote Heer Jezus te aanbidden. Dit kan veel verschillende vormen hebben, maar het verlangen om te aanbidden (op welke manier dan ook) zal altijd aanwezig zijn bij gezond christelijk leiderschap.

2. Relatie
Leidinggeven betekent mensen uitdagen, op hun plek brengen en trainen. Dat gaat natuurlijk alleen als je ook relaties kunt bouwen.

3. Prestatie
Resultaten zijn ook noodzakelijk om als gemeente te groeien en het Koninkrijk van God mee te bouwen.

1600 jaar geleden wisten ze dus heel goed waar je naar moest zoeken als je potentiële leiders zoekt. In onze moderne 21ste eeuw doen we er goed aan ook op deze manier leiders te ontdekken.

Hoe train je leiders binnen de gemeente?

Nadat je potentiële leiders hebt ontdekt en je ze weet te motiveren om in de gemeente actief te worden, is het essentieel een ‘stap voor stap’ trainingsprogramma te ontwikkelen. Veel gemeentes denken dan gelijk aan uitgebreide scholingen waar de nieuwe leiders worden opgeleid in de juiste leer. Uiteraard is dat ook belangrijk, maar theorie alleen is zeker niet genoeg. Tegelijkertijd moet een opgroeiende leider kunnen ‘oefenen in de realiteit’.

In een stap-voor-stap-model zullen we hieronder een gezonde volgorde aangeven (zie ook Leiders Trainen).

Stap 1: Jezelf leiden

De oorsprong van het christelijke mensbeeld ligt in Genesis, hoofdstuk 1: 26. Hier zegt God: ´Ik schiep de mens naar mijn beeld.´ Het betekent dat wij, mensen, kenmerken hebben als:
1. creator / schepper
2. heerser en dienaar
3. vriend
4. vader en moeder

Ik denk dat ieder mens de opdracht heeft om leiding te geven. Alleen zijn er verschillende niveaus waarop dat gebeurt. Het eerste niveau, dat voor iedereen geldt, is het leidinggeven aan jezelf. Daar kun je ook het best beginnen. Leidinggeven aan jezelf leidt tot fitness voor geest, ziel en lichaam. Word je eigen coach. Zet een eigen trainingsprogramma op, om zowel je geest als je ziel en je lichaam fit te houden. Wie zichzelf niet vertrouwt en respecteert, kan dit ook niet van anderen verwachten. Begin dus bij jezelf en investeer in je eigen gezonde ontwikkeling.

Stap 2: Projecten leiden

In projecten ben je bezig om samen met andere mensen resultaten te bereiken, terwijl je niet de eindverantwoordelijkheid voor hen hebt. Dit is een oefenveld voor het leidinggeven. Mensen kunnen in de samenwerking zien hoe jouw karakter en competentie zich ontwikkelen. Dat hebben ze nodig om vertrouwen in jou te kunnen stellen.

Stap 3: Mensen leiden (bijvoorbeeld een celgroep).

Mensen volgen jou, als je groeit in het leiden van jezelf en in het leiden van projecten. Ze volgen je, omdat je geloofwaardig bent geworden. Begin met een klein team – twee tot vijf medewerkers. Groei in het communiceren, in het coachen van je mensen, in mentoring en in het samen behalen van resultaten. Het leiden van mensen is gecompliceerd. Mensen zijn veel complexer dan machines, of wat dan ook. Neem de tijd om stap voor stap vaardigheden te ontwikkelen in het leiden van mensen.

Stap 4: Gemeente leiden (als oudste, voorganger, predikant, priester)

De volgende stap is dat je een geheel nieuwe complexiteit aandurft. In een gemeente ben je bezig mensen te ontwikkelen, structuren te bouwen, communicatie te ontplooien en financiën te ordenen. Buiten de gemeente ben je bezig om mensen te ontmoeten en te winnen. Je bent verantwoordelijk voor het ontwikkelen van nieuwe activiteiten en het uitbouwen van de bestaande activiteiten. Bij het leiden van een grotere gemeente stijgt de complexiteit enorm. Deze taak vraagt een groei in strategieontwikkeling, organisatieontwikkeling, financiële planning en personeelsontwikkeling. Mensen geven jou mandaat, als ze de kans krijgen te zien hoe jij groeit in de balans tussen competentie en karakter en ook in balans tussen mensgerichtheid en resultaatgerichtheid.

Waar beginnen?

Begin bij jezelf! Kies uit de vijf trainingsvelden van gezond leiderschap (discipline, dienstbaarheid, communicatie, management, mandaat) telkens 1 thema wat jou aanspreekt of wat je graag verder zou willen ontwikkelen. Zoek voor elk van de 5 thema’s een boek waar je ideeën uit kunt halen om een actief trainingsprogramma op te zetten. Neem dan 2 van de 5 thema´s als trainingsfocus voor 1 jaar en pak de 3 andere thema´s voor het volgende jaar. Heel belangrijk voor het succes van elk trainingsprogramma is het vinden en winnen van een trainingspartner. Een trainingspartner is iemand die, of met jou samen aan hetzelfde thema werkt, of iemand die gewoon bereid is om eens per maand een half uur te investeren om jou evaluerende vragen te stellen.
In principe wil ik hiermee zeggen: begin bij jezelf! Begin bij stap 1.
Mocht je allang bij stap 4 (het leidinggeven aan organisaties) beland zijn, is het toch belangrijk ook stap 1 steeds weer op te frissen. Niets is gevaarlijker dan een leider die zichzelf niet leid. Maar ook niets is meer motiverend voor jou en de mensen die jij leidinggeeft, als je samen met Jezus Christus een ‘lerende leider’ blijft.

Paul Donders

Verder lezen:
‘De Authentieke Leider’ (Gezond leiderschap 1), Paul Ch. Donders – Uitgeverij Gideon, 2005, www.gideonboeken.nl
‘De Inspirerende Leider’ (Gezond leiderschap 2), Paul Ch. Donders – Uitgeverij Gideon, 2007, www.gideonboeken.nl

Kernwoorden: Leiderschap, leidinggeven, leider, dienaar, predikant, voorganger, ouderling, oudste,

« Terug

Archief > 2011 > december