Sla links over

Hoofdinhoud

Kansen van lokale samenwerking

dinsdag 06 december 2011 15:44

Onderzoek van de Evangelische Alliantie, Agapè, Geloven in de Stad en CHE-studenten toont het aan: lokale samenwerking is mogelijk en kan vruchtbaar zijn.

Eenheid van christenen. Op bepaalde momenten, zoals rond de publicatie ‘Wij kiezen voor eenheid’ en de Nationale Synode, praten we erover en dromen we van de ‘oecumene van het hart’. We herkennen dan het verlangen van onze Heer naar eenheid onder zijn volgelingen, zoals Hij dat uitspreekt in zijn gebed in Johannes 17. Ook hebben we in het verleden geweldige voorbeelden gezien van lokale samenwerking en oecumene, zoals de campagne ‘Er is Hoop’ in 1979, campagnes rond Billy Graham, de gebedsweken van de Evangelische Alliantie en de Raad van Kerken en andere gebedsmomenten.

Frustrerend

Nog steeds zijn er in veel plaatsen in ons land af en toe acties waarbij verschillende kerken samen optrekken. Maar op heel veel andere momenten zijn we weer zó druk met activiteiten en verplichtingen van onze eigen gemeente of organisatie dat we er niet aan toekomen om die andere gelovigen om ons heen op te zoeken. En als we dan de handen ineen slaan, kost het vaak frustrerend veel tijd om elkaar te vinden te midden van al onze verschillende gewoontes, visies, gebruiken, bijbelopvattingen en prioriteiten. Dan gaat het veel sneller om het zelf te doen, of met één of twee gemeenten die ‘op ons lijken’.

Keys of connection

Het hierboven genoemde onderzoek heeft de naam ‘Keys of Connection’ gekregen. Er zijn daarin namelijk sleutels naar voren gekomen om onze verlangens ten aanzien van samenwerking en Bijbelse waarheden daarover te vertalen naar de praktijk. Hieronder willen we eerst stilstaan bij de redenen voor lokale samenwerking. Daarna zullen we de ‘keys of connection’ bespreken en een aantal concrete handvatten geven om ermee aan de slag te gaan.

Argumenten lokale samenwerking

Er zijn allerlei redenen om aan de slag te gaan met lokale samenwerking. De drie belangrijkste zijn:

1. Het praktische belang

Vanuit verschillende invalshoeken komt het praktische belang van samenwerking naar voren:

Planning – Het is zinvol om van elkaar te weten wat iedere kerk en organisatie doet en activiteiten op elkaar af te stemmen. Het is immers zonde van tijd, geld en energie om bijvoorbeeld op één avond vergelijkbare activiteiten voor bijvoorbeeld jongeren te organiseren.
Van de nood een deugd maken – Het is soms noodzakelijk, bijvoorbeeld door een gebrek aan middelen en mensen, om gebruik te maken van de mogelijkheden van andere gemeenten of organisaties. Dat geldt ook voor contacten met de overheid, welzijnsinstellingen et cetera, die liever met één vertegenwoordiger spreken dan met een hele serie mogelijke partners.
Bewust een ‘win-winsituatie’ zoeken – Waar meerdere gemeenten en organisaties iets inbrengen, worden zijzelf en anderen er vaak beter van. De ene gemeente heeft bijvoorbeeld het geld en een gebouw, de andere genoeg jonge leden om daar een aantrekkelijke jongerenavond te organiseren. De ene gemeente heeft voldoende werkers, de andere een goede coördinator, zodat zij samen een diaconale activiteit kunnen realiseren.

2. Visie voor de eigen omgeving

De profeet Jeremia spreekt in Jeremia 29: 7: “Bid tot de HEER voor de stad waarheen ik jullie weggevoerd heb en zet je in voor haar bloei, want de bloei van de stad is ook jullie bloei.” Als volk van God en Lichaam van Christus zijn we geroepen om te zoeken naar bloei voor de stad en de omgeving waarin wij wonen. Dat geldt voor christenen individueel, maar ook voor gemeenten en parakerkelijke organisaties. We zien dit ook steeds meer om ons heen vorm krijgen.

3. Inhoudelijke visie op samenwerking

Ten slotte – en hopelijk vooral – kan samenwerking voortkomen uit een inhoudelijke visie op samenwerking. Al eerder is Johannes 17 aangehaald. Jezus bidt hier dat God de Vader Zijn volgelingen bewaart “zodat zij één zijn zoals wij één zijn” (vers 11). Als Hij dit zo belangrijk vindt, hoe leeft het dan bij ons? Wat denken wij van het beeld van de gemeente als het Lichaam van Christus (zie 1 Korintiërs 12)? Gaat het elkaar dienen en samenwerken alleen op voor onze eigen gemeente of kunnen we dit ook betrekken op het hele Lichaam van Christus? En als we denken aan Efeziërs 3: 18-19? Hier staat dat we “met alle heiligen de lengte en de breedte, de hoogte en de diepte kunnen begrijpen, ja de liefde van Christus kennen die alle kennis te boven gaat, opdat u zult volstromen met Gods volkomenheid”. God heeft het kennen van Hem verbonden aan het kennen van en optrekken met elkaar. Eenheid zoeken is een zaak van Gods hart!

Keys of Connection

Doel van het onderzoek ‘Keys of Connection’ was om te zien wat de sleutels zijn voor een effectief lokaal netwerk waarmee het Evangelie hoorbaar en zichtbaar wordt in de samenleving. Daarvoor zijn in drie plaatsen de lokale netwerken onderzocht: Groningen, Haarlem en Spijkenisse. In elk van deze plaatsen zijn vijf tot zes interviews gehouden met een gevarieerde groep mensen die bij het netwerk betrokken zijn en er vanuit verschillende invalshoeken tegenaan kijken. De uitkomsten van de interviews zijn vergeleken met literatuur over dit onderwerp. Uiteindelijk is een twaalftal sleutels benoemd, die we hieronder in zes aspecten samenbrengen:

1. Visie

Een goede visie is motiverend en inspirerend. Het biedt helderheid over ‘de droom’ van het netwerk: wat willen we doen en waar willen we komen. Voor een netwerk is een goede visie groter dan wat de afzonderlijke deelnemers op zichzelf zouden kunnen realiseren.

2. Gedreven leiderschap

Een goede leider – een netwerker, kartrekker – is van cruciaal belang. Een goede leider heeft een aansprekende visie en weet deze te ontwikkelen met en over te brengen op de deelnemers. Voor het realiseren van deze visie bedenkt de leider strategische stappen. Hij dient en inspireert en heeft het vertrouwen van de deelnemers.

3. Resultaten zien en vieren

Niet alleen praten, maar doen! En vervolgens de zegen zien van het samen optrekken. Van daaruit kun je dan weer visie ontwikkelen voor de volgende stap. Het is van doorslaggevend belang dat de verwachtingen ook worden waargemaakt. Verwachtingen moeten daarom relevant en haalbaar zijn. Dat is deels een zaak van haalbare doelen en deels van concreet geloof. Door de bevestiging groeit het vertrouwen en de motivatie voor het zetten van nieuwe, grotere stappen.

4. Relaties en communicatie

Samenwerken als gelovigen begint bij relaties. Belangrijker nog is de inhoud van die relaties: niet formeel, maar persoonlijk. Hoe meer mensen binnen het netwerk hun harten met elkaar delen, hoe meer vertrouwen en verbondenheid groeit. Communicatie is dan van groot belang en hiervoor zijn de sleutelfiguren bij elke deelnemer cruciaal. Zij zijn de verbindende schakels die de samenwerking verankeren en continuïteit geven.

5. Procesgericht en toegewijd

Een netwerk is langetermijnwerk. Natuurlijk wordt gestreefd naar successen op korte termijn, maar het proces van groeien in relaties en de lessen die daarbij worden geleerd, is belangrijker. Hiertoe is toewijding aan elkaar – in mensen, middelen en financiën – van groot belang. Daardoor ontstaat ruimte voor ontwikkeling.

6. Gebed!

Gebed is dé sleutel voor geestelijk leven en dus ook voor samenwerken binnen het Koninkrijk van God. Zonder uitzondering vindt men gebed heel belangrijk voor het netwerk. In de praktijk lijkt het echter niet zo te functioneren. Bidden blijkt één van de lastigste aspecten om écht samen te beleven, omdat het zo persoonlijk is. Tegelijkertijd wordt het gebed op dit moment als sterk onvoldoende ervaren, zowel in de vruchtbare als in de minder vruchtbare netwerken. Blijkt hieruit opnieuw hoe groot Gods genade is? En is er dan nog veel meer mogelijk, als we ook echt samen gaan bidden?!

Handvatten

Lokale samenwerking is mogelijk. Gelooft u het ook? Denk eens aan activiteiten in allerlei vorm: diaconaal rond de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Voedselbank of schuldhulpverlening; een pastoresconvent of evangelisatie-initiatieven als de Alpha-uitnodiging, Sonrise-weken met Athletes in Action of gospelevents. Ook rond gebed en jongerenwerk zijn allerlei initiatieven gegroeid. Jeugdkerken hebben in de korte tijd van hun bestaan een enorme impuls gegeven. Maar wat kunt u in uw plaats doen om ermee aan de slag te gaan? We geven een aantal handvatten:

1. Ontmoet elkaar

Kom bij elkaar met een groep mensen met een verlangen. Deel je verlangens, je hoop, je drive.

2. Ga wat doen

Kies een actie waarvoor je allemaal gemotiveerd bent: een jongerenevent, voedselbank, gebedsactiviteit, sportweek, Alpha-uitnodiging, Present-project, et cetera. Samen God zoeken, werken, plezier beleven en Zijn zegen ervaren verbindt en creëert de ruimte om meer te laten groeien.

3. Luister goed

Wat heeft God in het hart van de mensen in die andere gemeenten gelegd? Hoe past dat bij wat in jullie eigen harten leeft? Natuurlijk zitten daar soms grote verschillen in. Maar als God spreekt tot delen van hetzelfde lichaam, dan moeten er ook gezamenlijke verlangens naar boven komen. Als we biddend luisteren, zullen we ontdekken “wat God tot de lokale gemeenten zegt”, zoals de brieven in Openbaring het zo mooi verwoorden. Laat zo een visie opkomen en herken wat Gods plan is.

4. Laat de visie verder groeien

Blijf je verlangens en visie delen en intussen samen aan de slag gaan en daarin zegen ervaren en deze ook weer delen en vieren. Daardoor groeit de visie verder.

5. Blijf bouwen en communiceren

In alle stappen is het essentieel om te blijven werken aan relaties en om te blijven communiceren. De verleiding is groot om de samenwerking te verzakelijken in structuren en organisatie, terwijl onze relaties met God en met elkaar de basis vormen van het netwerk dat we willen zijn. Structureer daarom organisch en functioneel, niet als doel op zich. De sleutelfiguren per deelnemende gemeente of organisatie zijn daarbij erg belangrijk, om hierop toe te zien, de kar te trekken en zaken op te volgen.

6. Blijf stappen zetten en heb geduld

Wanneer de visie weer verder ontwikkeld en gegroeid is, vertaal dat dan in praktische stappen, concrete doelen en activiteiten waardoor de relaties en de samenwerking zichtbaar zijn en beleefd kunnen worden. Er wordt wel eens gezegd: “Overschat niet wat je in één jaar kunt doen, maar onderschat ook niet wat je in tien jaar kunt doen!” Heb dus geduld en een langetermijnvisie. Jezus gebruikte veel beeldspraak uit de natuur. Ook daarin zien we dat we de factor ‘tijd’ een kans moeten geven. De vruchten aan planten en struiken zien we niet van vandaag op morgen, maar ondertussen groeien ze wel.

Jaap Ketelaar
Gemeentepredikant in Wageningen en coach in leiderschapsontwikkeling van xpand. www.xpand.eu

Hans Luttik
Geloven in de stad, Haarlem www.gelovenindestad.nl

Overgenomen uit idea 1-2011, magazine voor missionaire gemeenteopbouw van de Evangelische Alliantie, www.ea.nl/idea

Kernwoorden: Samenwerking, eenheid, lokaal

Labels
Kerk & Samenleving > Eenheid & samenwerking > Lokale samenwerking

« Terug naar Home

Archief > 2011 > december