Sla links over

Hoofdinhoud

De kunst van het luisteren

dinsdag 06 december 2011 10:15

Luisteren is de basis van communicatie. Hiermee richten we ons echt op de ander en stellen we ons open voor wat iemand ons duidelijk wil maken.

Is dat eenvoudig? Nee, bepaald niet! En dat was in Bijbelse tijden ook al zo. Jakobus zegt niet voor niets (Jakobus 1:19): “Ieder mens moet zich haasten om te luisteren, maar traag zijn om te spreken, traag ook in het kwaad worden.” Hij weet dat wij vanuit onze ik-gerichtheid snel zijn om de ander te overrulen en onszelf te rechtvaardigen. Daarmee doen we niet alleen die ander, maar ook de gemeente in haar geheel tekort. Als wij namelijk als Nieuwtestamentische gemeente een koninkrijk van priesters worden genoemd (1 Petrus 2:9), is dan niet de stem van elk afzonderlijk lid van belang om samen Gods wil te verstaan?

Door goed te luisteren is het mogelijk om zo veel mogelijk ‘ruis’ in de communicatie tussen ‘zender’ en ‘ontvanger’ te voorkomen. Maar hoe doe je dat in de praktijk? Wat doe je niet en wat doe je wel?

Autobiografisch luisteren

Stephen R. Covey schrijft dat wij geneigd zijn ‘autobiografisch’ te luisteren en dat dit ons kan hinderen in onze communicatie1.

We oordelen: we zijn het ergens mee eens of niet.We onderzoeken: we stellen vragen vanuit ons eigen referentiekader.We adviseren: we geven raad op grond van onze eigen ervaringen.We interpreteren: we proberen erachter te komen waarom mensen zich op een bepaalde manier gedragen en baseren ons daarbij op onze eigen motieven.

Zo ontstaat miscommunicatie. Covey’s motto is: ‘Probeer eerst te begrijpen, dan begrepen te worden.’

Goed begrijpen

Maar hoe kunnen we dan wel goed begrijpen? John C. Maxwell en Jim Dornan geven hiervoor negen aandachtspunten2:

- Kijk de ander aan en geef onverdeelde aandacht, dus ook non-verbaal en let daarbij op de non-verbale communicatie van de ander.
- Onderbreek de ander niet, geef hem of haar de tijd en wees niet bang voor stiltes.
- Probeer te doorgronden, verplaats jezelf in de ander. Vraag je af: wat is de diepere metacommunicatie, de nood die de ander wil overbrengen?
- Houd je eigen gevoelens in de gaten en laat die niet de vrijmoedigheid van de ander bepalen.
- Wacht met oordelen en hoor eerst het hele verhaal aan.
- Luister actief, vat zo nu en dan samen en bevestig de ander.
- Geef feedback in de ik-vorm (“ik heb het idee dat…”), waarop de ander eventueel kan bijsturen.
- Stel vragen om opheldering te krijgen bij onduidelijkheden.
- Maak luisteren tot je prioriteit!

Als je in staat bent zelf te verwoorden wat de ander naar jouw idee heeft gezegd, en die ander bevestigt dat je het juist hebt, is er een goede basis voor een reactie. Niets is voor een gemeente zo fijn als een leidinggevend team dat deze kunst verstaat.

Jaap Ketelaar
Gemeenteleider in Wageningen

Verder lezen:
Donders, Paul, Jaap Ketelaar, Gezond leiderschap in de Kerk – Voed en koester je kerkgemeenschap, Hoornaar: Gideon, oktober 2010

Overgenomen uit IDEA 1-2011 (nu IDEAZ), magazine voor missionaire gemeenteopbouw van MissieNederland. Kijk op www.missienederland.nl/ideaz voor een abonnement. 

Kernwoorden: Communicatie, luisteren

1] Covey, Stephen R., De zeven eigenschappen van effectief leiderschap, Uitgeverij Contact 1993, p.221.

2] Maxwell, John C., Jim Dornan, Becoming a Person of Influence – How to Positively Impact The Lives of Others, Thomas Nelson Publishers 1997, pp.90-94.

Labels
Gemeenteopbouw > Leiderschap > Teamwork
Gemeenteopbouw > Praktische organisatie > Kleine groepen

« Terug naar Home

Archief > 2011 > december