Sla links over

Hoofdinhoud

Getuigen in Jeruzalem

Getuigen in Jeruzalemdinsdag 22 november 2011 16:40

'Maar wanneer de heilige Geest over jullie komt, zullen jullie kracht ontvangen en van mij getuigen in Jeruzalem, in heel Judea en Samaria, tot aan de uiteinden van de aarde' (Hand.1:8 NBV).

Het is één van de twee belangrijkste zendingsteksten van het Nieuwe Testament.

Het geeft ook de indeling van het boek Handelingen weer: eerst getuigden de apostelen van Jezus in Jeruzalem, daarna ging het verder, de hele wereld in. Hoe staat het met het eerste deel van deze opdracht van Jezus? Is die vervuld?

De tempel verwoest

Waar wij in Handelingen niets over lezen, zijn de dramatische gebeurtenissen in Israëls geschiedenis: de verwoesting van Jeruzalem en de tempel in 70 na Chr. en de Bar Kochba opstand in 130 na Chr. Na die laatste gebeurtenis werd de Romeinse wet uitgevaardigd dat geen enkele Jood in of om Jeruzalem mocht wonen en werd de naam Israël veranderd in Palestina. De verstrooiing van Joden en christenen was compleet. Vooral na de verwoesting van de tempel hield Jeruzalem op te bestaan als centrum van het Joodse én het christelijk leven.

Van Jeruzalem naar Rome

Het christelijke centrum verplaatste zich onder andere naar Rome, waar zich één van de meest vruchtbaar getuigende gemeenten bevond. De opziener van de gemeente te Rome stond in hoog aanzien bij andere gemeenten ('bisschop' is afgeleid van het Griekse woord voor 'opziener' zie 1 Tim. 3:2). Uit bewaard gebleven correspondentie weten wij dat de gemeente te Rome als voorbeeld gold in armenzorg, evangelisatie en zending en dat het advies van haar leiders gewaardeerd werd.
Maar was met deze gebeurtenissen het eerste deel van de opdracht van Jezus vervuld? Is alles wat er nog over blijft een vergeestelijking van de tekst dat een ieder in zijn of haar 'Jeruzalem' eerst moet getuigen voordat zij uitgezonden kunnen worden?

Getuigen in Jeruzalem door de eeuwen heen

Jeruzalem is altijd in het vizier van christenen gebleven. En getuigen van Jezus gebeurt op verschillende manieren. De kerk vanaf de vierde eeuw concentreerde zich onder andere op gebouwen waar men kon samenkomen voor aanbidding, gebed en onderricht. Maar in Israël werden ook kerken gebouwd om gedenkwaardige plaatsen heen. Zo werd in Jeruzalem door keizer Constantijn in 335 opdracht gegeven een kerk te bouwen om het graf van Jezus in Jeruzalem.

Kerkgebouwen

De meeste evangelische christenen hebben niet zoveel met kerkgebouwen, vooral niet als zij met zoveel pracht en praal worden aangekleed, zoals het geval is met de Heilige Grafkerk. Toch mogen wij dat getuigenis niet zomaar wegwimpelen. Voor orthodoxe christenen, maar ook voor veel niet-christenen zijn kerkgebouwen zichtbare getuigen van het christelijk geloof. Vooral Joden en moslims beleven dat zo. En als rond het eerste millennium de kruistochten plaatsvinden, zijn de bevrijding van deze heilige plaatsen en hulp aan lokale christenen de belangrijkste motieven. Dat deze tochten zijn ontaard in gewelddadige moordpartijen heeft echter het christelijk getuigenis in Jeruzalem tot op de dag van vandaag heftig verstoord.

Getuigen in Jeruzalem vandaag

De situatie anno nu is geheel anders en zeer complex. De stad is sinds de opkomst van de Islam in de 7-de eeuw na Chr. ook belangrijk voor moslims. Zij geloven dat de profeet Mohammed daar in een visioen op een vliegend paard naar de hemel is gestegen. De bouw van de Al Aqsa moskee begon in 660. Ook werd een koepel gebouwd boven de rots waar Abraham zijn zoon Ismaël bijna geofferd zou hebben. Het vormt tot op de dag van vandaag één van de belangrijkste kenmerken van een afbeelding van Jeruzalem.

De staat Israël

Minstens zo ingrijpend was de oprichting van de staat Israël in 1948. Voor het eerst sinds de Babylonische ballingschap van de zevende eeuw voor Chr. is Jeruzalem weer de hoofdstad van een soevereine Joodse staat. Jeruzalem is nu een heet hangijzer geworden in de wereldpolitiek en tussen de wereldgodsdiensten. Onze vraag luidt: Hoe getuigen christenen in deze stad met zo’n geschiedenis en zoveel claims van vriend en vijand?

Arabische kerk

In de eerste plaats is daar nog steeds de Arabische kerk. Door de eeuwen heen is zij door haar aanwezigheid getuige geweest van Jezus Christus. Door de islam is zij sterk geslonken, maar desondanks gebleven. De zendingsactiviteit van de Arabische kerk in Jeruzalem lijkt echter gering. De evangelische beweging heeft de Arabische kerk wel bereikt, maar is klein. De druk van de islam en Palestijnse politiek is groot en beperkt hun bewegingsvrijheid. Zo is de (doods)dreiging op MBB'ers (= muslim background believers) veel groter dan die op Joden die tot geloof in Yeshua komen.

Joodse gemeenschap

In de tweede plaats is sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw ook een groeiende Joodse gemeenschap van volgelingen van Jezus aanwezig in Jeruzalem. Zij vertegenwoordigt de oudste kerk en is dus weer terug bij waar en bij wie zij begon. De Jezus Messias belijdende Joodse gemeente in Jeruzalem is heel kleurrijk. Er zijn gemeenten die op een Amerikaanse pinkstergemeente lijken. Andere lijken in vorm op een orthodoxe synagoge.

Vrijmoedig getuigen

Vele van de Jezus Messias belijdende Joodse gemeenten zijn actief in evangelisatie en getuigen van Jezus zoals ook de westerse evangelische beweging dat stimuleert. Zij ondervinden nu en dan heftige tegenstand van orthodoxe Joden en de anti-zendingsorganisatie Yad L'Achim, maar volharden in grote vrijmoedigheid in de verkondiging van het evangelie. Het internet en satelliet TV worden door hen ook intensief gebruikt.

Bijdrage van buitenlanders

Wat is nu een mogelijke bijdrage van christenen uit andere landen? Kunnen zij getuigen in Jeruzalem en wat zijn dan de voorwaarden? Welke barrières komen zij tegen? Sommigen zeggen dat de staat Israël een belemmering vormt voor het evangelie. Is dat zo en hoe gaan wij daarmee om?
Ons inziens is de belangrijkste bijdrage die buitenlandse christenen kunnen leveren, dezelfde als in andere gebieden: de lokale christenen ondersteunen in het getuige zijn van Jezus. Zij spreken de taal en kennen de cultuur. Zo zijn er verschillende kerken en organisaties in het westen die gemeenten in Jeruzalem financieel ondersteunen.

Vrijwilligers

Maar ook door het uitzenden van vrijwilligers die zich dan aansluiten bij een lokale gemeente, wordt het getuigenis van Jezus versterkt. En dat laatste is hard nodig vanwege het vertrek van lokale gelovigen uit dit conflict gebied.
Soms probeert een internationale evangelische organisatie een grote campagne op te zetten, maar meestal vindt die plaats buiten Jeruzalem. Men stuit overigens vaak op barrières van de Israëlische wetgeving en van lokale gemeenten die meer gebaat zijn bij kleinschalige ondersteuning van hun evangelisatie bediening. Zo heeft Morris Cerullo (zelf een Jezus Messiasbelijdende Jood) een grote lectuurcampagne in Israël gevoerd en heeft Benny Hinn (ook een Jezus Messiasbelijdende Jood geboren in Jaffa) vorig jaar nog in het Nokia stadion in Tel Aviv een grote genezing- en evangelisatie bijeenkomst gehouden. Athletes in Action was vorig jaar ook actief in Israël en heeft na overleg met lokale gemeenten hun oorspronkelijke plannen bijgesteld.

Arabisch jeugdwerk

De grootste kansen en mogelijkheden liggen in de ondersteuning van de Arabische christelijke gemeenten op het gebied van kinder- en tienerwerk. Tijdens de (lange) schoolvakanties hebben de kinderen en tieners weinig te doen en christelijke kampen zijn dan uitstekende mogelijkheden hen te bereiken met het evangelie. Heeft de zendeling zich eenmaal ingezet voor taal en cultuurstudie, dan groeien de mogelijkheden met sprongen. Kinder- en tienerclubwerk in Arabisch Jeruzalem is zwak en gebaat bij langverband inzet van christenen uit andere landen.

Messiasbelijdende gemeente

Aan de Joodse kant ligt de zaak anders. Zij krijgt relatief veel meer aandacht van de kerk uit het westen dan de Arabische gemeente. De Jezus Messiasbelijdende gemeente heeft echter wel te maken met het feit dat zending in Israël door Israëlische wetgeving aan banden is gelegd. Zo ondervindt een succesvolle Messiaanse jongerenorganisatie in Jeruzalem regelmatig hinder van de lokale (religieuze) autoriteit die van mening is dat er een te grote aantrekkingskracht uitgaat van hun activiteiten richting de tieners.

Barrières

Vooroordelen

De barrières waar de christelijke zending in Israël tegenaan loopt zijn in de eerste plaats de antichristelijke vooroordelen, ontstaan door negentien eeuwen kerkelijk anti-judaïsme. En hoewel de toenadering van de kerk richting het Joodse volk in de afgelopen vijftig jaar heel bijzonder is geweest, moet de kerkgeschiedenis de houding in de zending blijven beïnvloeden.

Theologische barrières

In de tweede plaats zijn daar soms ook interne theologische barrières voor zending in Israël. Jeruzalem blijft daarin een verhaal apart en dat heeft te maken met de bijzondere betekenis van die stad in de eindtijdvisie van veel christenen. Volgens de bekende Bijbelleraar Lance Lambert trekt Jeruzalem ook allerlei 'geestelijke lunatics' aan en krijgen christelijke bezoekers aan Jeruzalem soms romantische gevoelens over de stad, die meer gebaseerd zijn op de gebeurtenissen van 2000 jaar geleden dan op de realiteit van vandaag. In de eindtijdvisie van vele Amerikaanse en ook andere westerse christenen, is het niet belangrijk om de Joden met het evangelie van Jezus Christus te bereiken, omdat God pas in een latere fase van de eindtijd, na de opname van de gemeente, de bedekking zal wegnemen van het Joodse volk.

Politiek conflict

Een moeilijk te vermijden barrière is verder het politieke conflict over het land en de staat Israël. Snel wordt men meegetrokken in een discussie over het land en komt de bemoediging om te getuigen van Jezus op de achtergrond. Dat geldt zowel voor de contacten met Arabische christenen in Jeruzalem als met de Joodse gelovigen. De eigen vooroordelen, gebaseerd op eenzijdige nieuwsgaring en onverantwoorde toepassing van profetische beloften ter ondersteuning van een bepaalde politiek, vertroebelen de belangrijkste taak van de kerk.

Jeruzalem het snijpunt van hemel en aarde

Toch mogen wij ons niet geheel afzijdig houden van de politieke situatie. Als evangelische christenen geloven wij in Gods ingrijpen in deze wereld en blijft Jeruzalem het snijpunt van hemel en aarde. Niet alleen ten tijde van de eerste komst van Jezus, maar ook nu. De wederkomst van Jezus op de Olijfberg is voor ons geen profetie die figuurlijk geïnterpreteerd mag worden. Uiteindelijk is dat de hoop van de kerk en de motivatie tot zending: dat God in Jezus Christus naar déze wereld omziet en dat Hij komt om ons te verlossen van de macht van zonde en dood.
Vanuit dat oogpunt is het niet verwonderlijk dat het conflictgebied waarover de wereld zich het meest druk maakt, de plaats is van Gods ingrijpen: Jeruzalem. Het laatste woord is dan ook aan Hem. Niet ons getuigen in Jeruzalem, maar Zijn getuigen als de Verlosser uit Sion zal komen en Zijn Koningschap aldaar op zich zal nemen.

Gijs Lammerts van Bueren

Kernwoorden: Israël, Joden, joodse volk, evangelisatie, messiaanse joden, messiasbelijdende joden, missie, Jeruzalem

Labels
Kerk & Samenleving > Theologische & ethische vraagstukken > Israël

« Terug naar Home

Archief > 2011 > november